Matura

tematy maturalne

TEMATY PREZENTACJI MATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO

MATURA 2012

I. Literatura

1. Przeanalizuj problem ksenofobii i tolerancji w literaturze polskiej II połowy XIX wieku. Porównaj stanowiska twórców.
2. Przedstaw renesansową koncepcję ludzkiego życia i szczęścia w wybranych utworach.
3. Tradycje barokowe we współczesnej poezji. Zinterpretuj funkcję motywów.
4. Wartości kultury rycerskiej w literaturze polskiej. Omów zagadnienie etosu rycerskiego w literaturze średniowiecznej i w prozie H. Sienkiewicza.
5. Wątki i motywy ludowe w literaturze polskiej. Scharakteryzuj ich funkcję w romantyzmie i Młodej Polsce.
6. Wizje ustrojów politycznych w literaturze. Przeprowadź analizę na podstawie utworów z dwudziestolecia międzywojennego i okresu powojennego.
7. Żywotność mitologii i Biblii w literaturze. Przeprowadź analizę zagadnienia na podstawie wybranych utworów renesansu i baroku.
8. Bezkompromisowość i kompromis. Przedstaw przykłady takich zachowań bohaterów literackich epoki romantyzmu i pozytywizmu.
9. Uczyć, wychowywać, dawać świadectwo prawdzie, bronić zagrożonych wartości. Przedstaw rolę i zadania pisarza w dwóch wybranych epokach.
10. Motyw przemijania w literaturze polskiej. Przeprowadź analizę na podstawie literatury barokowej i romantycznej.
11. Na podstawie wybranych utworów XIX i XX wieku omów problematykę fikcji i prawdy w utworach inspirowanych biografią autora.
12. Bohaterowie samotni z wyboru i konieczności. Omów kreację i funkcję tego typu postaci literackich w wybranych utworach różnych epok.
13. W oparciu o teksty literackie XX wieku przedstaw postawy człowieka wobec zagrożeń totalitaryzmu.
14. W jaki sposób funkcjonują konwencje klasycystyczna i sentymentalna w wybranych tekstach literackich? Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
15. Odwołując się do wybranych epok literackich, przedstaw konflikty pokoleniowe i rodzinne.
16. Dlaczego twórcy literatury krytycznie ukazują historię? Omów problem w oparciu o wybrane teksty z dwóch, trzech epok.
17. W jaki sposób i w jakim celu literatura polemizuje ze stereotypami narodowymi? Omów problem w oparciu o wybrane utwory różnych epok literackich.
18. Omów motyw kobiety na podstawie wybranych dzieł literackich.
19. Scharakteryzuj funkcje motywu snu i widzenia w wybranych dziełach literackich różnych epok.
20. Wędrowiec, pielgrzym i wygnaniec – omów funkcjonowanie motywu w literaturze.
21. Zinterpretuj motyw zbrodni i kary w wybranych utworach literackich.
22. Jak pojmowano postawę obywatelską w różnych epokach literackich? Przedstaw zagadnienie na podstawie wybranych utworów.
23. Motyw powstania styczniowego w literaturze. W jakim celu pisarze różnych epok przywołują to zdarzenie? Zanalizuj zagadnienie, zwracając uwagę na konwencje stylistyczne utworów.
24. Śmierć – koniec czy początek? Omów, w jaki sposób funkcjonuje motyw śmierci w literaturze.
25. Zaprezentuj i porównaj różne wizje świata i człowieka, odwołując się do dwóch dowolnie wybranych epok literackich.
26. Zaprezentuj obraz Boga ukazany w literaturze trzech dowolnie wybranych epok.
27. Przedstaw funkcjonowanie literatury „ku pokrzepienie serc”, odwołując się do wybranych tekstów.
28. Zaprezentuj specyfikę postaci pozazmysłowych ukazanych w literaturze grozy na przykładzie twórczości wybranego autora.
29. Zaprezentuj obraz kobiety lekkich obyczajów w literaturze pozytywistycznej i młodopolskiej na podstawie wybranych tekstów literackich.
30. Literackie portrety dzieci i młodzieży. Omów na przykładach wybranych utworów.
31. Maska, gest, kostium w literaturze. Rozważ problem, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej i obcej.
32. Postmodernizm jako klucz do powieści XX wieku. Omów zjawisko, odwołując się do wybranych utworów.
33. Intertekstualność w kulturze. Jaką rolę odgrywa w zachowaniu ciągłości i spójności tradycji kulturowej? Przedstaw co najmniej trzy przykłady.
34. Romantyczna historiozofia - scharakteryzuj problem w wybranych utworach (np. Mickiewicza, Słowackiego i Krasickiego), uwzględniając odpowiednie konteksty filozoficzne i/lub mistyczne epoki.
35. Scharakteryzuj i porównaj funkcjonowanie pejzażu tatrzańskiego w literaturze romantycznej, pozytywistycznej i młodopolskiej.
36. „Aby istnieć człowiek musi się buntować” (A. Camus). Przedstaw funkcjonowanie motywu buntu w wybranych epokach literackich.
37. Przeżycie czytelnicze jako ważny motyw biografii bohatera literackiego. Omów problem w oparciu o losy wybranych postaci literackich różnych epok.
38. Kobieta – błogosławieństwo czy przekleństwo mężczyzny? Przedstaw wpływ kobiet na postępowanie mężczyzn, odwołując się do wybranych utworów różnych epok.
39. Człowiek wobec śmierci – odwieczny problem literatury. Omów zagadnienie na podstawie wybranych tekstów literackich.
40. Radość życia w literaturze staropolskiej. Omów temat w oparciu o wybrane utwory literackie.
41. Miłość jako siła destrukcyjna w wybranych utworach literackich. Zaprezentuj temat w odniesieniu do wybranych tekstów.
42. „Życie to jest teatr”. Przedstaw dzieje toposu teatrum mundi w literaturze odnosząc się do utworów różnych epok.
43. „Śpieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą”. Literatura jako ekspresja żalu po utracie najbliższych. Zaprezentuj zagadnienie na wybranych przykładach.
44. Sny i widzenia w literaturze polskiej XIX i XX wieku. Przedstaw na wybranych przykładach.
45. Psychoanaliza wobec literatury XIX i XX wieku. Omów temat na wybranych utworach literackich.
46. Bohaterowie literatury fantasy. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
47. Odmiany buntu romantycznego. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych utworów literackich.

II. Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki

1. Język filmu i literatury. Porównaj dwa dzieła literackie z ich filmowymi adaptacjami.
2. Zaprezentuj związki poezji z muzyką. Omów zagadnienie, odwołując się do liryki wybranych autorów.
3. W jaki sposób motywy biblijne inspirują literaturę i sztukę? Omów zagadnienie w odwołaniu do wybranych dzieł..
4. Przedstaw funkcjonowanie motywu „dance macabre” w wybranych tekstach literackich i dziełach sztuki.
5. Hip-hop jako zjawisko w kulturze i języku – sztuka czy kicz? Przeprowadź analizę zjawiska i zaprezentuj swój sąd.
6. Symbol i alegoria jako środki wyrazu w literaturze i sztuce. Zinterpretuj ich znaczenie w średniowieczu i renesansie.
7. Artystyczne interpretacje historii w literaturze, malarstwie i muzyce. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł.
8. Język teatru i literatury. Porównaj wybrane dzieła literackie i ich adaptacje teatralne.
9. Na ile dzieła artystów stanowią odzwierciedlenie ich prywatnego życia? Omów problem na wybranych przykładach.
10. Różne sposoby tworzenia nastroju grozy w literaturze i sztuce. Przedstaw je, odwołując się do wybranych dzieł literackich i plastycznych.
11. Brzydota jako kategoria estetyczna w sztuce barokowej. Omów jej istotę i funkcję, odwołując się do wybranych utworów literackich i dzieł plastycznych.
12. Różne znaczenia motywu labiryntu we współczesnej sztuce. Przedstaw je, odwołując się do wybranych utworów literackich i dzieł plastycznych.
13. Symbolika sztuki średniowiecznej. Przedstaw jej charakter, odwołując się do wybranych dzieł literackich i plastycznych.
14. Artystyczne ujęcia macierzyństwa w literaturze i sztukach plastycznych XX wieku. Przedstaw je w oparciu o analizę wybranych dzieł.
15. Awangardowość sztuki dwudziestolecia międzywojennego. Określ jej charakter, odwołując się do wybranych dzieł literackich i malarskich.
16. Funkcje motywów tatrzańskich w literaturze i malarstwie okresu Młodej Polski. Określ je, analizując wybrane dzieła sztuki.
17. Przyroda – nieodłączny towarzysz człowieka. Przedstaw zagadnienie odwołując się do wybranych utworów literackich i malarstwa epoki romantyzmu i Młodej Polski.

III. Język

1. Scharakteryzuj i porównaj mechanizm powstawania metafor poetyckich i językowych. Ustal ich funkcję w aktach komunikacji językowej.
2. Kultura języka w Internecie. Scharakteryzuj język użytkowników Internetu na podstawie samodzielnie zebranego materiału.
3. Jaką funkcję spełniają neologizmy i eksperymenty słowne w utworach poetyckich? Omów problem w oparciu o wybrane utwory..
4. Język w mediach. Dokonaj analizy wybranych tekstów publikowanych w prasie o zasięgu ogólnopolskim i emitowanych przez publiczne stacje radiowe i/lub telewizyjne.
5. Artystyczne funkcje składni w dziele literackim. Przedstaw je, analizując język wybranych utworów z literatury okresu wojny i okupacji.
6. Wpływ procesów językowych doby staropolskiej na kształt współczesnego języka polskiego. Omów problem na wybranych przykładach.
7. Funkcje stylizacji biblijnej w twórczości Elizy Orzeszkowej. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów literackich pisarki.
8. Barokowy obraz świata. Określ go, analizując warstwę językową wybranych utworów należących do nurtu barokowego, poezji metafizycznej.
9. Formy ezopowego języka w twórczości nowelistycznej jednego z pisarzy epoki pozytywizmu. Określ je, analizując wybrane utwory.
10. Istota i funkcje gry słów w tekstach lirycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do twórczości wybranej grupy poetyckiej okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Opr. Helena Zielinska

deklaracje CKE

deklaracja maturalna absolwenta przystępującego w roku 2012 po raz pierwszy [plik do pobrania]

Przydatne linki